نقادی مسأله حلال یا حرام بودن رزق انسانی از نظر فخررازی و عبدالجبار معتزلی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه شاهد تهران، تهران، ایران.

چکیده

تدبر و تفکر مسلمان در آیات قرآنی سبب شکل‌گیری مسائل مختلف کلامی در عالم اسلام و بالندگی مباحث الهیاتی گردیده است، به گونه‌ای که چنین مسائلی سبب پیدایش دو فرقه بزرگ اشاعره و معتزله گشت. اینان به تنها مسأله الهیاتی مطرح شده در عالم اسلامی در مورد دو مفهوم حرام و حلال نسبت به رزق انسانی، پرداختند؛ به گونه‌ای که معتزله آن را منحصر در امور حلال و اشاعره آن را در بردارنده امور حرام دانستند. در پژوهش حاضر با محوریت دادن به دو نماینده بزرگ این مکاتب یعنی عبدالجبار معتزلی و فخر‌ رازی نظریات آنان در این زمینه، مورد بررسی نقادانه قرار گرفت و اثبات شد که هرچند خداوند تکویناً رازق همه انسان‌هاست، ولی تشریعاً صرفاً ارتزاق از امور حلال را تجویز می‌کند. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

"Critique of the Halal or Haram sustenance from the perspective of Fakhr Razi and Abdul Jabbar Mu'tazili"

نویسنده [English]

  • mahmud saidiy
Department of Philosophy and Islamic Theology of Shahed University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

Thinking and pondering over the Qur'anic verses have caused different theological issues in the Islamic world and the improvement of theological topics, such as foundation of the two great sects of the Ash'arites and Mu'tazilites. The mentioned groups referred to the only theological question posed by Islamic scholars on two concepts of Haram and Halal in relation to Sustenance, while the Mu'tazilites confine it to Halal matters and the Ash'arites extended it to Haram, too. In this study, it is examined critically Abdul Jabbar Mu'tazili and Fakhr Razi's ideas -the two major representatives of these schools- about the topic and proved that although Allah is the provider and sustainer of all human beings, he only permits us to provide and eat Halal foods.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Abdul Jabbar
  • Fakhr Razi
  • Sustenance (Rizq)
  • Halal
  • haram