سیری در تطوّر معنایی - تاریخی «حلال»

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد حوزه علمیه و عضو هیئت علمی وابسته مرکز ملی تحقیقات حلال

2 گروه کنترل دارو و غذا ، دانشکده داروسازی ، دانشگاه علوم پزشکی تهران ، تهران ، ایران

چکیده

فهم صحیح و دقیق هر معنا یا مفهومی در اولین گام خود، به رمزگشایی از واژگانی نیازمند است که وظیفه انتقال آن معنا را به دیگران به عهده دارد. عدم درک درست از واژگان یک علم، تفسیر نادرستی از آن را به همراه دارد و شناخت دقیق آن واژگان، سهم بسزایی در فهم دقیق و کامل مسائل آن علم دارد. در این جستار  سیر تطوّر معنایی- تاریخی واژه «حلال» در ادیان و نحله‌های مختلف مورد بررسی قرار گرفته و ریشه‌شناسی شده است؛ به تاریخچه حلال و حرام از خلقت حضرت آدم و در ادیان و نحله‌های هندوئیسم، بودیسم، زرتشت و ادیان ابراهیمی پرداخته شده است و با ارائه تصویری دقیق و جامع از این واژه و نیز بیان تاریخچه آن نزد قدما، چراغ راهی برای پژوهشگران این حوزه وسیع فراهم شده است. حلال در لغت به معنی گشاینده، گشایش، گره‌گشایی و راحتی است. در اصطلاح فقه، حلال حکمی وضعی است نه حکم تکلیفی. کلمات دیگری نیز در ادبیات دینی و استعمالات امروزی در همین معنا به کار رفته است؛ به عنوان مثال واژه‌های طیب، green سبز، طاهر، اسلامی، سالم، پاک، مذکی و مصفی؛ اما جامع، کامل و پرکاربردترین آنها واژه «حلال» است. در بیان معنای حلال از نگاه اسلامی به وضوح آمده است که حلال در اسلام صرفاً جنبه تشریعی و تعبدی ندارد، بلکه برآورنده منفعت، صلاح، فلاح و آرامش نسل‌های بشر است و جنبه‌های مختلف جسمی، ذهنی، روانی  و رو حانی او را نیز در بر می‌گیرد و استفاده از محصول حلال سلامت و سعادت را به‌همراه دارد. مقاله حاضر پژوهشی بنیادی با روش  توصیفی- تحلیلی به شیوه کتابخانه ای است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Semantic-Historical Evolution of "Halal"

نویسندگان [English]

  • Hamed Sadeghi 1
  • Nafiseh Sadeghi 2
1 Seminary professor and member of the faculty of National Halal Research Center.
2 Department of Drug and Food Control, School of Pharmacy, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran
چکیده [English]

The correct and accurate understanding of any meaning or concept in its first step requires the decoding of a vocabulary that has the task of transferring that meaning to others. The lack of proper understanding of the vocabulary of a science leads to an incorrect interpretation of it, and the exact recognition of that vocabulary has a significant contribution to the precise and complete understanding of the problems of that science. In this research, the semantic-historical evolution of the term "Halal" has been studied in various religions and sects and discussed etymologically; the history of Halal and Haram from Adam's creation and in the religions of Hinduism, Buddhism, Zoroastrianism and Abrahamic religions have been discussed. In addition, by giving a detailed and precise picture of this term as well as the expression of its history, it has provided a way for researchers in this vast field. The word "Halal" literally means opening, relief and comfort. In terms of jurisprudence, "Halal" is a Ruling of Situation (al-hukm al-wazie) not a Ruling of General (al-hukm al-taklifi). Other words in the religious literature and today's usages have been used in the same sense; for example, the words pure (Tayyib), green, Islamic, healthy, clean, pleasant and pleasing, but the most comprehensive and most common is the word "Halal." From the Islamic viewpoint, Halal is not just an order that should be obeyed, but also entails the benefit, pleasure, and calm of the generations of humanity in various aspects such as physical, mental, and psychological aspects. Furthermore, the use of the halal products brings health and happiness together. This paper is a fundamental research using a descriptive-analytical method in a library way.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Halal
  • Historical Evolution
  • health and happiness
  • Ruling of Situation (al-hukm al-wazie)
  • Comfort